Nieuw onderzoek toont aan dat de invloed van de manosfeer steeds vaker zichtbaar is op Nederlandse scholen, met gevolgen voor de sociale veiligheid van leerlingen en personeel.
Toegenomen invloed manosfeer op scholen
Volgens 56% van de onderwijsprofessionals in het voortgezet onderwijs is het gedrag dat wijst op de invloed van de manosfeer de afgelopen vier jaar toegenomen. Dit betreft seksistische of denigrerende ‘grapjes’ over meiden of lhbt-leerlingen, verwijzingen naar manosfeer-influencers en een afwijzing van zachtheid, empathie en zorgzaamheid bij mannen.
Deze bevindingen komen voort uit een onderzoek door Ipsos I&O, uitgevoerd onder 487 onderwijsprofessionals in het primair onderwijs, voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs.
Zorgen over het schoolklimaat
Driekwart van de docenten, schoolleiders en ondersteuners maakt zich zorgen over de invloed van de manosfeer op jongens en de algehele sfeer en sociale veiligheid op school. Zij merken vooral invloed op verbale agressie, onbegrip tussen jongens en meiden, en pestgedrag.
Meiden en lhbt-leerlingen voelen zich vaak onveilig door het gedrag en de uitspraken van jongens. Ook jongens ervaren problemen, zoals blijkt uit de uitspraken van onderwijsprofessionals. “De strikte normen over hoe je ‘een echte man’ moet zijn, raken een brede groep leerlingen,” aldus een deskundige. “Veiligheid is essentieel om te kunnen leren, en die staat onder druk.”
Verschillen in waarneming onder professionals
Basisschoolprofessionals maken zich minder zorgen (47%), maar zien desondanks een toename van signalen (64%). In het middelbaar beroepsonderwijs bevestigt 56% van de professionals de groei van gedrag dat kan duiden op manosfeer-invloed.
Vrouwelijke onderwijsprofessionals signaleren vaker een toename van dergelijke gedragspatronen en ervaren meer negatieve invloeden op de sfeer in de klas. 29% van de vrouwelijke professionals voelt zich in hun autoriteit ondermijnd door leerlingen vanwege hun vrouw-zijn.
Vraag naar ondersteuning bij omgang met manosfeer-invloeden
Meer dan de helft van de onderwijsprofessionals weet niet goed hoe om te gaan met manosfeer-invloeden in de klas en zoekt ondersteuning. Zeven op de tien professionals vindt dat er meer gesprekken met leerlingen moeten komen over mannelijkheid, vrouwelijkheid, gelijkwaardigheid en mediawijsheid, bijvoorbeeld in het burgerschapsonderwijs.
Adviezen en tools voor scholen
Scholen worden aangeraden om duidelijke normen te stellen. “Een gezamenlijke norm vergemakkelijkt het begrenzen van seksistische grapjes, omdat je er niet alleen voor staat,” zegt een expert. “Het is ook belangrijk om het gesprek aan te gaan in de klas en de verbinding met jongeren te behouden, zodat er ruimte voor verandering ontstaat.”