Toekomst van carnaval verkend
Traditie of transformatie? Het participatieproject De Parade, uitgevoerd door Stedelijk Museum Breda in samenwerking met fotograaf Vincen Beeckman, onderzoekt carnaval als een internationaal ritueel. Dit ritueel omvat thema’s als identiteit, saamhorigheid, gender en rolwisseling. Het project kreeg recentelijke vorm tijdens de Grote Optocht in Breda.
Carnaval als cultureel ritueel
Carnaval heeft diepe tradities, maar de betekenis ervan wordt voortdurend herzien door de deelnemers. Wereldwijd worden vergelijkbare feesten gevierd, elk met unieke vormen en rituelen. Van lokale optochten tot grote straatfeesten; het biedt ruimte om bestaande rollen los te laten en samen feest te vieren. Antropologen en cultuurhistorici benadrukken dat carnaval meer is dan enkel folklore; het fungeert als een collectief ritueel waar sociale rollen omgekeerd worden en hiërarchieën tijdelijk vervagen.
Participatie en co-creatie
De Parade is gebaseerd op een inclusief uitgangspunt: iedereen kan meedoen. Deze benadering sluit aan bij de boodschap van Stichting Kielegat, die carnaval promoot als een feest voor iedereen. In samenwerking met sociale, culturele en zorgorganisaties werkt Stedelijk Museum Breda met diverse gemeenschappen aan het project, inclusief mensen die zich niet vanzelfsprekend verbonden voelen met het traditionele carnavalsfeest.
De Parade in de Grote Optocht
Op 16 februari nam het museum deel aan de Grote Optocht in Kielegat, met een samengestelde parade waarin verschillende manieren van deelnemen samenkwamen. Deelnemers uit naaiateliers, buurtcentra en migrantengemeenschappen creëerden samen kostuums en performances die persoonlijke verhalen vertelden. De gezamenlijke performance stond in het teken van metamorfose.
Van straatritueel naar museale context
De deelname aan de optocht is de tweede fase van het project. Tot 19 maart is in het museum een tussentijdse presentatie te zien met nieuw werk dat de thema’s saamhorigheid en transformatie belicht. Dit project zal culmineren in een grote tentoonstelling, van 11 september 2026 tot en met 11 april 2027, waarin alle fasen samenkomen.
Volkscultuur in beweging
De Parade laat zien dat carnaval zich blijft ontwikkelen. Door co-creatie en participatie te benadrukken, onderstreept Stedelijk Museum Breda dat carnaval geen statisch erfgoed is, maar een levendig ritueel dat evolueert met de samenleving. Carnaval heeft ook een belangrijke economische impact, doordat het toeristen aantrekt en bijdraagt aan de lokale economie.